Dut ile sofralarınızı süsleyin

Posted by

Dut, yaz mevsimini müjdeleyerek tatlandı. Hatta bir periyot meyvesinden çok daha makbul sayılmış dut yaprakları. Çayından sarmasına bugün hâlâ kimi sofralara konuk olan dut yaprakları kadar kabuğu da kumaş ve kağıt üretiminde kullanılırmış. Hacı Bektaşı Veli’den, Ahmed Yesevi’ye bir çok evliya ile de anılan dut ağaçları, yeri gelmiş Aşık Veysel’e saz olmuş, Ankara’da, Çorum’da evliyalar “Dut Dede” ismiyle anılır olmuşlar. Kilimlere rahmeti sembolize etsin diye işlenen dut, birtakım yörelerde düğün adetlerinde de kıymetli bir motif olarak hala yaşatılır.

BOL VİTAMİN İÇERİYOR

Anavatanı Asya olan dut, bol ölçüde potasyum içerir. Bilhassa kara dutlar çok düzgün bir C vitamini kaynağıdırlar. Bunların yanında A vitamini, kalsiyum, protein ve lif içeren dut, yalnızca taze haliyle tüketilmiyor. Çok eski vakitlerden bu yana yöreden yöreye çeşit çeşit pestili, kurusu, kömesi, pekmezi de Anadolu sofralarını süslüyor. Kısa bir mevsimde bu nimetten bütün halleriyle faydalanmanın yolunu her zamanki maharetli elleriyle bulan bayanlarımız, dut kurusunun tozunu da yapıp helvalara dönüştürmüşler. Tijen İnaltog’un dut ile ilgili harika yazısında anlattığı olağanüstü lezzetler vardır. Bunlardan biri de Nihal Sevilmen’den aktarılan Erzincan’da yapılan eski bir dut tatlısı olan “dut kesmecesi”dir. İnaltog’un aktardığına nazaran; Erzincan’da kuru dutlar dibekte yeterlice dövüldükten sonra yeniden uygunca dövülmüş ceviz içleriyle sıralı olarak bir siniye basılıp güneşte birkaç gün bekletilir.

İyice kurumuş olan cevizli dutlu karışım baklava dilimi biçiminde kesilip kışın yenmek üzere saklanırdı. Tekrar birebir çalışmada İnaltog, Divriği’de dut pekmezinin yarısı kadar pişmiş soğuk süt ek edilerek yapılan sütlü dut pekmezini uzun uzun anlatıyor. Anadolu’da bir besinin birbirinden farklı o kadar hoş halleri karşımıza çıkıyor ki, bu topraklardaki bayanların yeteneklerine, bereketli ellerine hayran kalmamak mümkün değil. Bu denli bereketli, lezzetli mutfaktan, bu beğenilen meyveyle yapılan yemeklerden kimileriyle bugünkü yazımızı sonlandıralım. Sağlıklı, memnun pazarlar dilerim.

Dut Helvası

MALZEMELER:

2 su bardağı dut pekmezi

1 su bardağı un

5 yemek kaşığı tereyağı

1 su bardağı su

1 su bardağı ceviz içi

YAPILIŞI:

Tereyağını eritelim, unu kokusu çıkıp rengi değişene kadar kısık ateşte kavuralım. Pekmez ve suyu karıştıralım. Kavrulan unun üzerine yavaş yavaş pekmezli suyu ek edelim, karıştıralım. Kıvam alınca tepsiye dökelim, soğutalım. Üzerine ceviz içi serpelim. Baklava dilimi halinde keserek servise alalım. Afiyet olsun.

Dut Yaprağı Sarması

MALZEMELER:

Yarım kilogram dut yaprağı

250 g. orta yağlı kıyma

400 g. pirinç

3 kuru soğan

2 yemek kaşığı tereyağı

2 yemek kaşığı

domates salçası

1 çay kaşığı karabiber

1 çay kaşığı tuz

1 çay kaşığı kırmızı biber

Yarım demet maydanoz

YAPILIŞI:

İnce, narin dut yapraklarını 5 dakika kaynar suya daldıralım ve çıkarıp soğutalım. Soğanı ince ince kıyalım, tereyağında yavaşça öldürelim. Maydanoz yapraklarını kıyalım. Kavurduğumuz soğanı kıyma, baharat, tuz ve maydanoz ile karıştırıp yoğuralım. Hazırladığımız içi dut yapraklarına yerleştirip

asma yaprağı üzere saralım. Sarılan dolmaları tencereye dizelim. Salça ve suyu karıştıralım, dolmaların iki parmak üstüne gelecek formda

ilave edelim. Üzerine bir kase vb yük koyalım. Kısık ateşte 30-40 dakika pişirelim. Afiyet olsun.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.